Acceptance & Commitment Therapy (ACT) is een gedragsgerichte benadering die zich richt op het vergroten van psychologische flexibiliteit. Binnen leefstijl en gezondheid wordt ACT steeds vaker toegepast, omdat leefstijlverandering zelden vastloopt op kennis, maar op gedrag in de praktijk.
Na deze eerste toelichting spreken we in dit artikel over ACT-therapie.
ACT-therapie helpt mensen om gezonde keuzes te blijven maken, ook wanneer zij te maken krijgen met weerstand, stress, vermoeidheid of twijfel. In plaats van te focussen op motivatie of discipline, richt ACT-therapie zich op het leren omgaan met alles wat gedragsverandering moeilijk maakt.
Binnen ACT-therapie wordt gedrag altijd bekeken in context. Leefstijlkeuzes staan niet los van:
Wanneer deze interne ervaringen automatisch het gedrag sturen, ontstaat vaak vermijdingsgedrag. Mensen stellen gezonde keuzes uit totdat het beter voelt. ACT-therapie laat zien dat dit wachten vaak juist leidt tot stilstand.
Psychologische flexibiliteit is het kernbegrip binnen ACT-therapie. Het verwijst naar het vermogen om:
In leefstijlcontext betekent dit bijvoorbeeld:
ACT-therapie richt zich niet op het wegnemen van weerstand, maar op het leren dragen van weerstand zonder dat gedrag stopt.
Bij leefstijlverandering komt alles-of-niets-denken vaak voor:
“Als ik het niet perfect doe, heeft het geen zin”
“Vandaag is mislukt, morgen begin ik opnieuw”
ACT-therapie helpt om deze gedachten te herkennen als mentale gebeurtenissen, niet als feiten. Hierdoor ontstaat ruimte om ook op lastige dagen kleine, bewuste keuzes te maken.
Deze ACT-oefening is eenvoudig, laagdrempelig en direct toepasbaar in het dagelijks leven.
Stap 1 – Merk het moment op
Sta kort stil wanneer je merkt dat je automatisch wilt handelen, bijvoorbeeld bij eten, bewegen of rust nemen.
Stap 2 – Zet de pauzeknop aan
Neem drie rustige ademhalingen. Er hoeft niets te veranderen.
Stap 3 – Benoem wat er is
Zeg in gedachten:
“Ik merk dat ik de neiging heb om …”
“Ik voel …”
“Ik heb de gedachte dat …”
Dit helpt om afstand te nemen van gedachten en gevoelens zonder ze weg te duwen.
Stap 4 – Verbind met je waarde
Stel jezelf de vraag:
Welke kleine keuze past nu het meest bij hoe ik voor mezelf wil zorgen?
Het gaat niet om de perfecte keuze, maar om een bewuste keuze.
Stap 5 – Kies een kleine actie
Kies één haalbare stap, zoals:
Deze oefening combineert meerdere kernprocessen van ACT-therapie:
Hierdoor versterkt de oefening psychologische flexibiliteit zonder dat motivatie of discipline een voorwaarde is.
Voor leefstijlprofessionals biedt ACT-therapie een praktisch en menselijk kader. De oefening laat cliënten ervaren dat:
Dit vergroot de kans op duurzame gedragsverandering en vermindert terugval.
ACT-therapie benadert leefstijlgedrag als contextgedreven gedrag. Door ruimte te maken voor gedachten, emoties en lichamelijke sensaties en deze niet automatisch het gedrag te laten bepalen, ontstaat ruimte voor bewuste keuzes. Praktische ACT-oefeningen maken dit proces direct toepasbaar in het dagelijks leven.
Acceptance & Commitment Therapy (ACT) speelt een steeds belangrijkere rol binnen leefstijl en gezondheid, omdat duurzame gedragsverandering vraagt om het omgaan met weerstand, stress en terugval. ACT-therapie richt zich op het vergroten van psychologische flexibiliteit, waardoor gezond gedrag mogelijk blijft, ook wanneer omstandigheden niet ideaal zijn. De ACT & Leefstijl Academy verzorgt erkende beroepsopleidingen en nascholing op het snijvlak van ACT-therapie en leefstijl voor professionals zoals leefstijlcoaches, diëtisten, verpleegkundigen, praktijkondersteuners, fysiotherapeuten, gewichtsconsulenten en andere zorg- en welzijnsprofessionals.
Voor verdiepende studie is er de ACT & Leefstijl basis e-learning, KABOZ- en BLCN-geaccrediteerd voor 68,5 studiepunten een goede start:
👉 https://heidistiegelis.nl/act-leefstijl-basis-e-learning/