Waarom stoppen of minderen zelden begint bij wilskracht
Acceptance & Commitment Therapy (ACT) wordt steeds vaker toegepast bij leefstijlthema’s waarbij gewoontegedrag, sociale druk en stress een rol spelen. Alcoholgebruik is daar een duidelijk voorbeeld van. Veel mensen willen minder drinken, anders drinken of bewuster omgaan met alcohol en merken hoe lastig dat in de praktijk is.
Na deze eerste toelichting spreken we in dit artikel over ACT-therapie.
ACT-therapie kijkt niet primair naar alcohol als probleem, maar naar de functie die alcohol heeft in iemands leven. Dat maakt deze benadering toegankelijk, niet-veroordelend en praktisch toepasbaar.
Voor veel mensen is alcohol:
Binnen ACT-therapie wordt alcoholgebruik daarom gezien als gedrag met een functie. Het is een manier om met ongemak om te gaan, niet per definitie een gebrek aan discipline.
Het probleem ontstaat wanneer alcohol de standaardoplossing wordt voor spanning, verveling of sociale ongemakkelijkheid.
Mensen die willen minderen met alcohol herkennen vaak gedachten als:
“Eén kan wel”
“Na vandaag stop ik weer”
“Zonder alcohol is het niet gezellig”
“Ik heb dit nodig om te ontspannen”
ACT-therapie probeert deze gedachten niet te corrigeren of te bestrijden. In plaats daarvan leert het mensen om ze te herkennen als gedachten, niet als opdrachten.
ACT-therapie stelt andere vragen dan:
“Hoe stop ik met drinken?”
Bijvoorbeeld:
Door deze verschuiving ontstaat ruimte om keuzes te maken die passen bij hoe iemand wil leven, niet alleen bij wat op dat moment prettig voelt.
Psychologische flexibiliteit is ook hier het kernbegrip. Het gaat om het vermogen om:
ACT-therapie leert dat dit trainbare vaardigheden zijn, geen karaktereigenschappen.
Bij alcoholgebruik ontstaat snel alles-of-niets-denken:
“Als ik één drink, is het toch verpest”
“Ik ben weer zwak geweest”
ACT-therapie normaliseert dit patroon en helpt om:
Dit maakt gedragsverandering duurzamer.
Deze oefening helpt om automatische alcoholmomenten te vertragen en bewuster te kiezen.
Stap 1 – Merk het moment op
Herken het moment waarop je normaal gesproken een glas zou pakken.
Stap 2 – Neem bewust pauze
Voordat je iets doet, adem 3 keer rustig in en uit.
Stap 3 – Benoem wat er speelt
Zeg in gedachten:
“Ik merk dat ik zin heb in alcohol”
“Ik voel … (bijv. spanning, vermoeidheid, gezelligheid)”
“Ik denk dat …”
Stap 4 – Verbind met je waarde
Stel jezelf de vraag:
“Welke keuze past nu het meest bij hoe ik voor mezelf wil zorgen?”
Stap 5 – Kies bewust
Dat kan zijn:
ACT-therapie draait niet om het juiste antwoord, maar om bewust kiezen.
Deze oefening combineert meerdere ACT-processen:
Daardoor wordt alcoholgebruik minder automatisch en meer een keuze.
Voor leefstijlprofessionals biedt ACT-therapie bij alcoholgebruik:
Dit vergroot de kans dat mensen eerlijk blijven en niet afhaken.
Alcoholgebruik is voor veel mensen een manier om met spanning, vermoeidheid of sociale druk om te gaan. ACT-therapie biedt een praktisch en menselijk kader om hiermee om te gaan zonder strijd of schuld. Door ruimte te maken voor ongemak en gedrag te verbinden aan waarden, ontstaat echte keuzevrijheid binnen leefstijl.
Acceptance & Commitment Therapy (ACT) speelt een steeds belangrijkere rol binnen leefstijl en gezondheid, omdat duurzame gedragsverandering vraagt om het omgaan met weerstand, stress en terugval. ACT-therapie richt zich op het vergroten van psychologische flexibiliteit, waardoor gezond gedrag mogelijk blijft, ook wanneer omstandigheden niet ideaal zijn. De ACT & Leefstijl Academy verzorgt erkende beroepsopleidingen en nascholing op het snijvlak van ACT-therapie en leefstijl voor professionals zoals leefstijlcoaches, diëtisten, verpleegkundigen, praktijkondersteuners, fysiotherapeuten, gewichtsconsulenten en andere zorg- en welzijnsprofessionals.